Inspiratiereis

Op vrijdag 22 april heeft Open Kaart een excursie georganiseerd naar vier kerkgebouwen.

Ook de bouwcommissie en de CBZ waren uitgenodigd. De inspiratiereis bood ons de kans om niet alleen de resultaten te bewonderen, maar ook te leren van de processen die eraan vooraf zijn gegaan.

Morgensterkerk, Den Haag (GKv)
De Haagse Morgensterkerk vormt de eerste bestemming. Dit kerkgebouw uit de jaren ‘50 is onlangs knap gerenoveerd met een krap budget. Ter plekke worden we rondgeleid door architect Steven van Kooten en Rinus de Jonge van de plaatselijke bouwcommissie. Door de verbouwing ziet het gebouw er weer fris en open uit, waarbij zichtlijnen zijn toegevoegd of in ere hersteld. Het oorspronkelijke is waar mogelijk gehandhaafd, zowel qua indeling als materiaalgebruik. Zo zijn sommige kozijnen hergebruikt en is de routing grotendeels ongewijzigd gebleven. Rinus adviseert om ervoor te zorgen dat de bouwcommissie voldoende mandaat heeft om beslissingen te nemen, zodat de besluitvorming kan aansluiten op het tempo van de verbouwing. Het betrekken van de gemeente bij acties heeft ertoe geleid dat voldoende geld bijeen gebracht kon worden.

Het Baken, Woerden (PKN)
Het kerkelijk centrum in een buitenwijk van Woerden is het resultaat van het samengaan van meerdere gemeenten in de PKN, waarbij gezocht werd naar een nieuwe, multifunctionele en zichtbare locatie. Het Baken is een in het oog springend gebouw dat zowel vanuit de trein als de auto te zien is, in het bijzonder in de avond door het neon-verlichte kunstwerk ‘geloof, hoop en liefde’, dat opgehangen is in de moderne toren annex ‘licht-happer’.
De waarde van creatieve architectuur komt in het gebouw sterk naar voren. Door een slimme indeling en meerdere entrees kunnen verschillende groepen tegelijk gebruikmaken van het gebouw. Buurtbewoners weten de weg naar het laagdrempelige gebouw goed te vinden en het wordt zo goed verhuurd dat de kerk eraan verdient.

De Bron, Amersfoort (PKN)
Twee wijkgemeenten in Amersfoort zijn vanwege een dalend ledental gefuseerd. Dit vormde de aanleiding tot het opknappen van één van de twee gebouwen. Het andere is inmiddels gesloopt. Marco Tavenier, de architect, leidt ons rond in De Bron en vertelt over het proces en resultaat daarvan. Het oude gebouw had een zeer droge akoestiek en een lage zoldering. Door een nieuw dak op de oude zaal te zetten, opent de ruimte zich op een prachtige manier. Dit zorgt zowel voor een sterk verbeterde akoestiek als voor zichtbaarheid aan de buitenzijde. Toevoeging van een nieuwe entree geeft het gebouw een eigentijdse uitstraling. Het gebouw wordt inmiddels gevonden door allerlei muzikale initiatieven die dankbaar gebruik maken van de verbeterde akoestiek. Opvallend is hoe bij deze renovatie oud en nieuw hand in hand gaan. De sierlijke toevoeging en het beheerste kleurenpalet zorgen voor een open en uitnodigend karakter, waardoor de kerk vóór en ín de wijk zichtbaar is.

Hart van Vathorst, Amersfoort (GKv)
De samenwerking tussen kerk, zorginstellingen en kindercentrum in de nieuwe wijk Vathorst, onze vierde bestemming, kwam niet zonder slag of stoot tot stand. Toch hebben deze organisaties dit op een geslaagde manier doorgezet, waarbij ze in één gebouw de vruchten plukken van elkaars aanwezigheid. Opvallend is dat de gemeente al een eind op weg was naar de realisatie van een eigen gebouw, toen een visionair optreden van een klein aantal gemeenteleden ertoe leidde dat de hele gemeente zich bij Hart van Vathorst aansloot. Jaap van Rijn, lid van de bouwcommissie, vertelt ons hoe spannend zo’n proces kan zijn en dat er veel gebeden is voor een goed resultaat. We worden rondgeleid door het gebouw en zien hoe cliënten van de dagbesteding het schoonmaakwerk voor hun rekening nemen. Verteld wordt dat alle extra moeite die in het proces van samenwerken en realisatie is gestopt het resultaat dubbel en dwars waard is geweest. Wijkbewoners melden zich spontaan voor vrijwilligerswerk en weten de weg naar het gebouw te vinden. In de paar maanden dat het gebouw nu geopend is blijkt het een groot succes. Zo is Hart van Vathorst een plek waar men zich kan inzetten voor de ander, als goede buur. Leven, geloven en ontmoeten versterken elkaar op een inspirerende manier.

Tenslotte
De vier bezochte locaties tonen op verschillende manieren hoe een kerkgemeenschap zich kan ontwikkelen en manifesteren en hoe sterk een (gerenoveerd) gebouw kan bijdragen aan de opbouw en zichtbaarheid ervan. Het op een juiste manier inrichten van het verbouwingsproces en het meenemen van de gemeente in de besluitvorming is vanzelfsprekend heel belangrijk. De kunst is om tijdens dat proces een geheel te realiseren dat meer is dan de som der delen, zoals met dubbel ruimtegebruik, slimme architectuur en samengaan van functionaliteit en schoonheid. We hebben van de vier projecten geleerd en nemen deze kennis mee naar Gouda. Binnenkort meer!

Bewaren